Orðræða um Transfólk

Ræða flutt á fundi TÍ. 1. apríl 2009

Orðræða um Transfólk

Góðu gestir, áheyrendur, vinir, og vinkonur,

það er löngu tímabært að við förum að ræða hvernig við tölum og hugsum um okkur sjálf og hvernig aðrir gera það.

Við getum auðvitað stundað einhverskonar skotgrafahernað, þar sem við ráðumst strax á hvern þann sem talar á niðrandi hátt um transgender fólk. Vi gætum t.d. fordæmt hvernig litríka pressan fjallar um transfólk. Þar er orðræðan eins og orðræðan var um kynvillinga var fyrir fleiri áratugum síðan. Við gætum rætt þetta út frá þeirri staðreynd að ákveðnir fjölmiðlar nota vald orðræðunnar til að lítillækka okkur sem minnihlutahóp. Staðan er þá sú, að aðili með mikil völd beitir sér gegn minnihlutahópnum.

Orðræða okkar verður þá svar okkar gegn valdbeitingunni og sagan hefur kennt okkur að svar við valdbeitingu, er valdbeiting. Í besta falli verður það valdbeiting án ofbeldis eins og Ghandi kenndi heiminum.

Ég held að það sé miklu betra að horfast í augu og ræða um þetta á jafningjagrundvelli og byrja á okkur sjálfum.

Valdbeiting í Orðræðu (Discursive abuse of power)

Það er þekkt meðal minnihlutahópa að þeir nota innbyrðis þau orð sem þau vilja ekki að fólk noti utan þeirra hóps. Afrískir bandaríkjamenn kalla hvern annann NIGGARA á góðlátlegan hátt. Gyðingar segja öðrum gyðingum forherta júðabrandara. Það kemur einngi fyrir í gríni og í gamni að einhver hommin kallar einhverna annan hommann fyirr kynvilling. Í öllum þessum tilfellum er ekki um að ræða valdamikinn aðila sem beitir sér gegn minnihlutahópnum eða gegn einstaklingnum. Þarna er í raun verið að gera valdbeitinguna sýnilega, með því að nota orðið án valdbeitingar.

Sá eða sú sem hefði opinberlega kallað núverandi forseta Bandaríkjanna fyrir niggara eða núverandi forsætisráðherra Íslands fyrir kynvilling eða kallað forsætisráðherra Ísraels fyrir júða, hefði stimplað sig inn í söguna sem kreddumaður, sem fordómamaður, sem þröngsýnismaður og sem ofstækismaður.

Valdbeiting í orðræðu gegn þessum minnihlutum er einfaldlega fordæmd á flestum vestrænum menningarsvæðum. Valdbeiting í orðræðu er hinsvegar ekki fordæmd í sjálfu sér. Þegar um er að ræða minnihlutahópa sem af einhverjum sökum ekki eiga upp á opinbert pallborð, virðist vera viðeigandi að beita þá valdi í orðræðu. Sem dæmi má nefna minnihlutahópana auðmenn og útrásarvíkinga. Á vissum menningarsvæðum eru samkynhneigðir ekki taldir eiga upp á pallborðið og kemur það skýrast fram í valdbeitingu í orðræðu um samkynhneigða.

Falin Valdbeiting í Orðræðu

Á tímum þrælahalds í Bandaríkjunum og þeirrar valdbeitingar sem þrælahald er í raun, þótti sjálfsagt og eðlilegt að kalla fólk “niggara”. Þetta var einfaldlega það orð sem valdastéttin vildi nota um þessháttar fólk. Valdastéttin taldi þetta vera góða og gilda málnotkun. Valdbeitingin í orðræðu var falin með því að gera orðið að ómissandi hluta af tungumálinu. Einnig var valdbeiting svo miklu meiri á öðrum sviðum, t.d. félagslega og réttarlega að fólk varð blint fyrir valdbeitingu í orðræðu.

Svo virðist sem að vissum aðilum þyki sjálfsagt og eðlilegt að kalla fólk kynvillinga, kynskiptinga og klæðskiptinga með þeim rökum að slíkt sé góð og gild málnotkun.

Þannig er valdbeitingin falin bak við góðan ásetning. Röksemdin virðist vera sú, að góður ásetningur hljóti að réttlæta valdbeitinguna. Gallinn við þá röksemd er að góð og gild málnotkun er möguleg án valdbeitingar.

Sem dæmi um góða og gilda málnotkun án niðrandi orðalags, má nefna fyrirspurn háttvirts þingmanns Guðrúnar Ögmundsdóttur dagsett 18. janúar 2007 til háttvirts forsætisráðherra fyrrverandi, Geirs Haarde, ásamt svari hans.

Villingar og skiptingar nútímans

Þegar kemur að orðunum kynvillingur, kynskiptingur og klæðskiptingur, sést töluverður munur á notkun orðanna. Hið svokallaða fjórða ríkisvald er svotil alveg hætt að nota orðið kynvillingur enda þykir það ekki lengur góð latína. Hinsvegar virðist það hafa sérstakt dálæti á orðunum kynskiptingur og klæðskiptingur.

Á bloggi mínu skrifaði ég í janúar 2007 um Umskiptinga Íslenskrar Tungu.

Eftir umfjöllun um orðið hamskipti sem er gott og gilt íslenskt orð, skrifaði ég meðal annars eftirfarandi setningu:

Nafnorðið hamskipti (en: n: metamorphosis, v: metamorphose) er eitt af upprunalegum orðum íslenskrar tungu, en eins og ofannefndar heimildir sýna er orðið hamskiptingur ónauðsynlegt. Vert er að taka eftir að öll orð sem enda á -skiptingur lýsa eiginleikum sem liggja utan þess sem eðlilegt getur talist.

Við notum orðið trans og merkingarlega er það tilvísun enska orðið transgender. Merkingin er alþjóðleg, og orðið er upprunalega latína og merkir yfir eða þverun. Til eru yfir 20 íslensk fyrirtæki í fyrirtækjaskrá íslands sem bera þetta orð í nafni sínu. Einnig má nefna orðið transfitusýra og er þar komið íslenskt efnafræðilegtheiti á sérstakri fitusýru.

Í efnafræðinni eru notuð hugtökin cis og trans sem andstæður. Í alþjóðlegri orðræðu transfólks, er talað um císfólk en það er fólk sem ekki er transfólk. Það er alveg ljóst að orðið trans var hluti af íslenskri tungu áður en transgender fólk tók það til sín.

Íslensk orð um efnið

Hugtakið transgender spannar stóran hóp fólks sem hefur það eitt sameiginlegt að vera í óhefðbundinni stöðu með kyn sitt. Sum þeirra fá aðgerð til leiðréttingar á kyni.

Við Jóna Ingibjörg vorum að ræða á fésbókinni orðanotkun fyrir orðið gender og skyld orð. Ég skrifaði meðal annars eftirfarandi:

Sæl Jóna,
má ég sýna þér litla grein sem ég var að skrifa í gærkvöldi og í nótt, en þar eru notuð orð sem eru náskyld nýyrðinu þínu: kynverund. Ég nota tvö orð yfir gender allt efti því í hvaða merkingu það er. Oriðn eru kyngervi og kynvitund. Kynsemd sá ég hjá landlæknisembættinu.
Hvað finnst þér?

og hún svaraði og skrifaði þetta:

Kyngervi = gender (hvaða kyn við sýnum út á við)
Kynímynd=kynvitund=kynsemd = gender identity (hvaða kyn við samsömum okkur með huglægt/tilfinningalega)
Kynferði = physical gender

og er ég lýsti áhuga mínum á betra orði fyrir gender, skrifaði hún þetta:

Ég hef aldrei verið hrifin af orðinu kyngervi, hér áður var talað um félagsleg kynhlutverk, þ.e.a.s. þá hegðun og hlutverk sem er félagslega áskapað. Við höfum okkar kyn-ferði, sem er líffræðilega kynið. Svo höfum við hið félagslega kyn, það sem sést út á við. Það vantar eitthvað skemmtilegt og ögrandi heiti hér, er sammála því en á meðan er kyngervi einn möguleiki því kyngervi breytast stöðugt.

Kæru áheyrendur, það er alveg ljóst að íslensk tunga er í mikilli þróun á þessu sviði. Það skiptir öllu máli hvernig hvert okkar notar málið. Í þessu sambandi langar mig að minna á nýlega auglýsingu þar sem ung stúlka les ljóð Þórarins Eldjárns:

Á íslensku má alltaf finna svar
og orða stórt og smátt sem er og var,
og hún á orð sem geyma gleði´ og sorg,
um gamalt líf og nýtt í sveit og borg.
Á vörum okkar verður tungan þjál,
þar vex og grær og dafnar okkar mál.
Að gæta hennar gildir hér og nú,
það gerir enginn nema ég og þú.

Góðu vinir og vinkonur: það gera vonandi fleiri en bara ég og þú.

Fjölbreytni

Fjölbreytni

Spurning:

Ef karlar eru frá Mars og konur eru frá Venus, hvaðan ert þú þá?

Svar:

Þú ert frá lifandi plánetunni Jörðinni, sem er á milli þessara tveggja

lífvana pláneta.

Þekkingu mankyns hefur fleygt mikið fram síðan jörðin var talin vera flöt. Í dag vitum við töluvert um kynjafræði sem við vissum ekki fyrir hálfri öld.

Við vitum að líkamlegt kyn er ekki bara einn þáttur heldur fleiri. Helstu þættir líkamlegs kyns eru kynfæri, hormónastarfsemi, kynlitningar og nýrri rannsóknir sýna mismun á vissum hluta heilans eftir kyni.

Við vitum að líkamlegt kyn einhvers segir ekki til um hvoru kyninu hann mun hneigjast að. Við vitum einnig að kynfæri og kynvitund fylgjast stundum ekki að. Einnig vitum við litningar og kyngervi (en: physical gender ) fylgist stundum ekki að. Einnig er þekkt að kynsemd (en: gender identity) getur verið gagnstæð mörgum líkamlegum þáttum og einnig kynvitund (en: gender) . Vísindamenn vinna að rannskóknum á hvernig kynvitund tengist líkamlegum þáttum í heilanum, en ennþá hafa ekki fengist einhlít svör.

Þarna eru nefndir 6 þættir sem í sameiningu ákvarða kyn fólks. Ekki allir eru svo heppnir að sérhver af þessum kynákvarðandi þáttum, bendi allir á sama kyn. Ef kynsemd (en: gender identity) og kynfæri benda ekki til sama kyns, er það í læknisfræði kallað Gender Identity Disorder sem sumir kalla kynsemdarröskun eða kynáttunarvanda.

Staðalímyndir karla og kvenna sem andstæður, eru óraunhæfar. Sem hugmyndir eru þær jafn líflausar og pláneturnar Venus og Mars. Flest mannleg samfélög eru skipulögð samkvæmt þeirri tvíhyggju sem grundvallartvískipting kynsins er. Flest samfélög hafa stífa lagalega skilgreining á kyni sem einu af tveimur óbreytilegum andstæðum. Þessi tvíhyggja svarar ekki til raunveruleika mannlífsins.

• Athugun á hvaða hópi fólks sem er, sýnir að líkamsútlit er ekki bara mismunandi samsvörun við þessar staðalímyndir, heldur sýnir slík athugun fjöldann allann af líkamsútliti.

• Á því grunvallarstigi sem talið er vera litningakyn fólks, hafa erfðavísarnir í einni af hverjum 500 manneskjum, aðra kjarngerð en xx eða xy.

• Eitt af hverjum 200 börnum er tvírætt á augljósustu birtingu kyns þess, sem eru ytri kynfæri þess. Hjá einu af hverjum 1000 börnum er frávikið það mikið, að læknar grípa til aðgerða til að leiðrétta það.

• Þau félagslegu og tilfinningalegu einkenni sem við tileinkum körlum og konum, eru ekki strangt aðskilin, heldur eru þau eins og litróf frá raunsæi til innsæis, frá innhverfu til úthverfu og frá æðruleysi til viðkvæmni.

Í besta falli má sýna fram á tölfræðilegt samhengi við gefna skilgreiningu kynsins. Samtímis hefur skilgreiningin margar undantekningar.

Skipun samfélaga

Fólk skipar sér í samfélög samkvæmt samningi þess samfélags. Slíkur samningur getur t.d. verið stjórnarskrá, félagslög eða einhverskonar samkomulag. Innifalið í slíkum samningi eru alltaf reglur um útilokun úr samfélaginu og um réttarfar samfélagsins. Samfélagið hefur þannig rétt til að taka réttlátar ákvarðanir varðandi fólk, en ákvarðanirnar eru takmarkaðar af samningnum við fólkið og einnig af samningum við önnur samfélög.

Stjórntæki samfélaga

Staðalímyndir karla og kvenna eru stjórntæki fábreytninnar til að stjórna fjölbreytninni.

Gagnvart þeim fjölbreytileika sem er til í raun, er stíf aðgreining kynjanna bæði grimm og ónáttúruleg. Stíf aðgreining var einnig fundin upp í Suður Afríku, til að skilja að kynþætti í samræmi við kynþátta-aðskilnaðarstefnu þáverandi stjórnvalda. Þannig hélst við kerfisbundin mismunun.

Það er mótsagnakennt, að meðan við fyrirlítum að aðskilnaðarstefnu sé beitt gegn kynþáttum, beitum við aðskilnaðarstefnu gegn kyninu, af mestu ánægju.

hver er kominn í undanúrslit?

Þó ég óski Íslenska karlalandsliðinu í Handbolta til hamingju með að vera komið í undanúrslit, er ég pirruð vegna ummæla þularins í íslenska sjónvarpinu sem sagði orðrétt:

Við erum komnir í undanúrslit

og átti þannig við íslensku karlþjóðina.

Þannig útilokaði hann þann helming íslensku þjóðarinnar sem er kvenkyns. Það er einmitt svona hlutir sem gera að jafnrétti er ekki raunin í íslensku þjóðfélagi. Það sem verra er: Konur eru meðvirkar í þessu og finnst þetta alveg sjálfsagt. ÞAÐ FINNST MÉR EKKI!
Eftir 30 ára misheppnaða jafnréttisbaráttu, er kominn tími til að konur byrji að standa með sjálfum sér!

Transgender Cyborg

Trans Ísland tekur vonandi þátt í Hinsegin Dögum árið 2008 sem sjálfstætt félag. Í rúmlega eitt og hálft ár hef ég gengið með hugmyndir um hvernig við getum fylgt stefnu Homma og Lesbía, síðustu áratugi í göngunni: Að staðfesta alla fordómana, sýna lífsgleði, frumkvæði og sköpun.

Þeir fordómar sem Transgender fólk mætir oft, er að við breytum líkömum okkar svo mikið að talað er um að við séum með gerfibrjóst, gerfikynfæri, gerfihár, gerfikinnbein, gerfinef, kyngerfi og svo framvegis. Einnig virðist fólk óttast að hægt sé að smitast og verða Transgender.

Þessa fordóma ættum við að staðfesta í næstu göngu, og gera það af sannfæringu og lífsgleði.

Þekkt er tengingin milli Transgender og Cyborg, en þau síðarnefndu koma fyrir í skáldsögum og kvikmyndum, allt frá Frankenstein eftir Mary Shelley, og fram í vísindaskáldsögur seinustu áratuga. Má þar helst nefna Star trek kvikmyndirnar, en í þeim höfðu Borgir ráðist á mannfólkið til að útrýma því. Borg þessi voru lifandi vélmenni sem ætluðu að ná heimsyfirráðum og breyta öllum í lifandi vélmenni. Mannfólkið fékk eftirfarandi orðsendingu: “We are Borg! Resistance is Futile. Prepare to be assimilated.” (is: Við erum Borgir! Andspyrna er gagnslaus. Búið ykkur undir aðlögun! )

Reglan er að Cyborgirnar eru ómenni sem bera ekki virðingu fyrir neinu. Oft eru þær skúrkar eða glæpamenn. Einnig eru til undirgefnar Cyborgir og er þeim þá treystandi fyrir einföldum störfum. Fjallað hefur verið um þetta m.a. á ráðstefnu nýverið í Bandaríkjunum um Félagslegar Rannsóknir. Þar voru meðal annarra nefnd tengslin milli kynþátta og Cyborg myndhverfingarinnar. Einnig voru nefndar hugmyndir um intersex og Cyborg líkamningu. Síðast en ekki síst var fjallað um skáldsögu Angelu Carter: Ástríða hinnar nýju Evu. Titillinn var “’I would rather be a cyborg than a goddess’: The Transgender Cyborg and Embodiment in Angela Carter’s 'The Passion of New Eve'”

Aðrar athuganir á skáldsögum þar sem Cyborg kemur við sögu, virðast sýna að Cyborg er í flestum tilfellum kvenkyns. Þessar athuganir virðast sýna Cyborgina sem póstmódernístíska myndhverfingu fyrir kvenlega undirgefni. Þannig er verið að letja gangrýna umræðu um kynþætti í alþjóðlegum kvikmyndum.

Birting okkar sem Transgender Cyborgir myndi staðfesta alla fordómana og að auki myndum við ýta verulega við umræðu um jafnréttismál kynjanna og kynþátta, ásamt því að ýta við umræðu um jafnrétti fatlaðra.

Mín hugmynd er því að Trans Ísland taki þátt í Gay Pride 2008 og verði Cyborgir. Töluverð vinna hefur þegar verið lögð í að finna hæfilegt grafískt útlit og tillögur að búningum og útliti.

       .-.       .-.
      /'v'\     /'v'\
     (/   \)   (/   \)
======="="=='=='="="===----- 

Megi Ó-Frjálslyndi flokkurinn verða póstmódernístísk myndhverfing fyrir kvenlega undirgefni.

Afsökunarbeiðni til Örnu Schram formanns B.Í.

Í nýlegri grein minni um meðferð kærumáls fyrir siðanefnd

B.Í., skrifaði ég að Arna Schram hefði verið að tala um áðurnefnt

kærumál þegar hún sagði eitthvað á þá leið að það ætti ekki

að drepa sendiboðann.

Ég vill biðjast afsökunar á þessari rangtúlkun, hún var ekki að

tala sérstaklega um þetta mál heldur almennt um blaðamennsku.

Mér var bent á þetta í gær, og þá áleit ég ekki að ég hefði rangtúlkað

en samt var ég ekki alveg ósammála ábendingunum.

Þegar ég hafði lesið greinina yfir og borið saman við ábendingarnar,

skipti ég um skoðun og var þá sammála Örnu um að hér væri um

rangtúlkun að ræða af minni hálfu.

Nú er alltaf ódýrt að að biðjast afsökunar, þegar maður

hefur náð sínu fram. Ég kýs þó frekar að breyta greininni, og

fjarlægja rangtúlkanirnar áður en hún verður gefin út, eða a.m.k.

birta þessa afsökunarbeiðni.

Embættismenn Fjórða Ríkisvaldsins og Sendiboðar Sannleikans.

Siðanefnd Blaðamannafélag Íslands, tilkynnti fimmtudag 26. apríl s.l.,

að taka ekki til umfjöllunar, kæru á hendur Eiríki Jónssyni, vegna

umfjöllunar hans í tímaritinu Séð og Heyrt, um morðtilraun á

transgender manneskju.

Umfjölluninni var neitað á þeim forsendum að kærendur

Anna Jonna Ármannsdóttir þá í bráðabirgðastjórn

Trans-Íslands, Félags Transgender fólks á Íslandi

og Samtökin 78 sem nýlega hafa tekið transfólk undir sinn væng,

væru ekki málsaðilar og hefðu því ekki rétt til að kæra vegna þessa.

Á opnum fundi Samtakanna 78 laugardag 28. apríl, talaði Arna Schram,

formaður Blaðamannafélags Íslands, almennt um blaðamennsku og að

ekki ætti að drepa sendiboðann.

Þarna er tilvísun í Grískt leikrit eftir Sofokles skrifað u.þ.b. 400 árum fyrir

fæðingu krists, en í því er talað um að sendiboðinn ráði ekki hvaða skilaboð

hann fer með og hafi engin áhrif á þau. Hann er eingöngu sendiboði þess sannleika

sem honum hefur verið fenginn í hendur.

Sendiboðar Sannleikans

Ferill Eiríks Jónssonar sem sendiboði sannleikans hefur verið ansi litríkur.

Í þessu máli gerðist hann sendiboði þess sannleika sem kemur af vörum

ofbeldismanns þegar hann hélt því í raun fram að transkonan sem hann

reyndi að myrða, væri réttdræp. Mannorðsmorð á fórnarlambi árásarinnar,

og árás á transgender fólk sem minnihlutahóp, var einnig sá sannleikur

sem Eiríkur Jónsson gerðist sendiboði fyrir.

Stuttu eftir að greinin kom út í tímariti Séð og Heyrt, hótaði ofbeldismaðurinn

Eiríki Jónssyni lífláti vegna þess að í greininni hafði komið fram að

transkonan hefði verið kærasta ofbeldismannsins. Samkvæmt áreiðanlegum

heimildum innan útgáfufélagsins Birtings, fór Eiríkur Jónsson á

fund ofbeldismannsins en til öryggis tók hann nokkra sterka menn með sér.

Nú skal geta þess, að líflátshótanir varða við refsilög, en slíka smámuni þótti

Sendiboða Sannleikans ekki þess verða að almannahagsmunir þyrftu að

vita af þessu. Eiríkur Jónsson, sjálfútnefndur Sérlegur Sendiboði

Sannleikans ákvað að þegja um sannleikann.

Embættisglöp Fjórða Ríkisvaldsins

Boðskapur ofbeldismanns og mannorðsmorð í framhaldi af árásinni, komst

á síður tímaritsins án þess að embættismenn fjórða ríkisvaldsins aðhefðust

nokkuð. Þeir vöknuðu hinsvegar til dáða og til varnar sérlegs sendiboða

sannleikans, þegar undirrituð og Samtökin 78 kærðu þessa umfjöllun til

Siðanefndar Blaðamannafélags Íslands. Svar þeirra var á þá leið, að kærendur

eru ekki beinir málsaðilar. Afstaða Siðanefndar B.Í. er semsé, að eingöngu

sú manneskja sem varð fyrir árásinni geti kært umfjöllunina.

Óvinnandi Vegur.

Sjálft fórnarlamb árásarinnar, skilur ekki íslensku nægilega vel og

hefur ekki næga þekkingu til að geta kært árásina. Hún skilur heldur ekki

umfjöllunina eða hvaða afleiðingar hún hefur fyrir allann þann minnihlutahóp

sem transgender fólk er.

Kröfur Siðanefndar B.Í. eru þessar:

Fórnarlamb árásarinnar, verður sjálft að skrifa tímaritinu, í von um að tímaritið birti

leiðréttingu eða afsökunarbeiðni. Hér sjáum við verulegan mun á aðstöðu málsaðila.

Í þessu máli er sjálfur sendiboði sannleika ofbeldismannsins, sem að baki sér

hefur Mikael Torfason ritstjóra tímaritsins Séð og Heyrt, en það hefur að baki sér

milljónaútgáfufyrirtækið Birting, sem einnig gefur út mörg önnur

tímarit.

Hinsvegar er fórnarlamb árásarinnar, sem er andlega og líkamlega í sárum,

mállaus og með mjög takmarkaða möguleika á að leita sér aðstoðar.

Hún hefur engann möguleika á að meta hvort hún muni gefa ofbeldismanninum

enn og aftur færi á sér með því að skrifa tímaritinu, en hafa skal í huga að hann

hélt því fram í grein Eiríks, að ásetningur hans hefði verið að drepa transkonuna,

hann hefði ekki getað annað, og jafnframt að hann hefur hótað fólki á Séð og Heyrt

lífláti, eftir að greinin birtist.

Mesta óréttlætið

Siðanefnd Blaðamannafélags Íslands, leggur þennan gífurlega aðstöðumun að jöfnu en

hindrar jafnframt Samtökin 78 og Trans-Ísland í að kæra.

Hanne Reintoft félagsráðgjafi í Danmörku sagði einhverntíma í útvarpsviðtali:

“Mesta óréttlætið er kannski að legga það að jöfnu sem ekki er jafnt.”

Ég tel að meðal annars þetta mál, gefi tilefni til að skoða nánar vinnuaðferðir og siðfræði

Siðanefndar Blaðamannafélags Íslands.

     .-.       .-.
    /'v'\     /'v'\
   (/   \)   (/   \)
======="="=='=='="="===----- 

Megi Ó-Frjálslyndi flokkurinn verða lagður að jöfnu við þjóðlega og sósíalístísiska flokka.

Hvað er trans gender

Erindi flutt þriðjudag 27. mars 2007 á aðalfundi Félag um Kynlíf og Barneignir á Litlu Brekku, Bankastræti 2 Reykjavík.

Kynning erindis:

Fyrirlesari er Anna Jonna Ármansdóttir og ræðir hún um málefni transgender fólks hér á landi. Í erindi sínu kynnir hún sögu trans hugtaksins frá lækninum og kynfræðingnum Magnus Hirschfeldt á þriðja áratug seinustu aldar, um leiðréttingar á kyni á hvítvoðungum án vitundar eða samþykkis foreldra, eins og þær voru gerðar um miðja seinustu öld og hinsvegar á fullorðnum með þeirra samþykki, og þá siðfræði sem var tengd þessu, og síðan nútímann þar sem það að vera trans er að verða kynpólítískt statement.

Fundarstjóri, Fundargestir, Hvað er trans gender?

Þetta orð er samansett úr latneska orðinu trans sem merkir yfir eða á milli eða breyting og hinsvegar enska orðinu gender sem merkir kynvitund eða kyngerfi.

Nútíma skilgreining á transgender, er að orðið nái yfir alla hópa sem á einn eða annan hátt eru í óhefðbundinni stöðu með kyn sitt. Á íslensku eigum við orð yfir fólk eins og mig sem hefur gengist undir skurðaðgerð til að fá annað líkamlegt kyn og það orð er náskylt skammaryrðinu kynvillingur. Síðan eru það mjög villandi orð eins og klæðskiptingur, við skiptum jú öll um föt, og gegnsæi íslenskrar tungu gerir þetta orð að athlægi. Orðið transgender nær yfir þessa hópa og yfirleitt alla þá hópa sem eru í óhefðbundinni stöðu með kyn sitt.

Hugtakið trans í kynferðislegu sambandi kom fyrst fram hjá þýska lækninum og kynfræðingnum Magnus Hirschfeldt á þriðja áratug seinustu aldar. Hann fann upp latneska orðið trans-vestus yfyr þann atburð þegar fólk klæðist fötum sem fá þau til að líta út sem hitt kynið. Hann var oft kallaður Einsteinn kynfræðinnar. Hann kom fram með hugmyndina um þriðja kynið, og í baráttu sinni fyrir réttindum samkynhneigðra, líkti hann samkynhneigð við fötlun því hann taldi að fólk myndi þó altént finna til með fötluðum.

Hann stofnaði meðal annars Vísinda og Mannúðarnefndina sem árin 1897 og 1898 safnaði fimm þúsund undirskriftum til stuðnings réttindum homma. Nokkrir þeirrra sem skrifuðu undir voru Albert Einstein, Hermann Hesse, Thomas Mann, Rainer Maria Rilke og Leo Tolstoy. Magnus Hirschfeld hafði mikil áhrif á flokkun á sviði kynhvata, því hann var virkur þegar flokkunarfræði kynjafræðinnar var í mótun.

Stofnun hans í Kynfræðum í Þýskalandi átti mikið bókasafn sem varð bókabrennum Nazista að bráð þegar þeir brutust til valda. Hann dó árið 1935.

Þegar vísindamenn höfðu sannað að fóstur verða til við sameiningu eggfrumu og sæðisfrumu, þótti kenning hans um þriðja kynið alveg afsönnuð. Eftir stóð hugtakið trans sem einhverskonar millibilsástand eða sameining kynjanna sem við segjum vera jöfn samtímis því að við segjum þau vera svo gerólík, að þau séu algerlega ósambærileg.

Orðið trans-sexualism var fundið upp af Harry Benjamin. Hann var einnig þjóðverji og þessir menn höfðu þekkst. Benjamin neyddist til að flytja til Bandaríkjanna í byrjun fyrstu heimsstyjaldar og bjó þar síðan. Árið 1948 bað samsstarfsmaður hans Alfred Kinsey hann um að líta á barn sem vildi verða stelpa þrátt fyrir að barnið væri drengur. Móðir þessa barns óskaði eftir aðstoð frekar en að barninu væri ógnað. Hann byrjaði meðferð með kvenhormónum og uppgötvaði að meðferðin hafði RÓANDI ÁHRIF.

Við vitum öll að kvenhormónar hafa ekki róandi áhrif, en í þessum tilfellum er um að ræða sálræn viðbrögð þegar raunverulega er verið að beina líkamanum í þá átt sem nauðsynlegt er fyrir sjúklinginn.

Benjamin og félagar greindu ekki á milli félagslegs kyns, og þeirra líffræðilegu þátta sem kalla má líffræðilegt kyn. Þeir flokkuðu fólk sem fengið hafði leiðréttingu á kyni sem upprunalega kynið sem var orðið gagnstætt kyn. Með þessari flóknu flokkun er fortíðin gerð að nútíð og nútíðin að framtíð og tímaskekkjan er orðin alger.

Á sjötta áratug síðustu aldar, (1950) þróaði teymi sérfræðinga við John Hopkins háskóla undir stjórn sálfræðingsins John Money kenninguna um uppeldi í kynhlutverki.

Kenningin gekk út á að ala börn upp í nýju kynhlutverki eins snemma og auðið er, helst fyrir 18 mánaða aldur, og gera skurðaðgerðir á ungbörnum og jafnvel hvítvoðungum og fá þannig góða stráka og stelpur sem engin efi væri um og væru gagnkynhneigð. Kenningin var að hægt væri að gera hvaða barn að raunverulegri stelpu eða raunverum strák ef líkamar þeirra litu rétt út, nógu snemma, og ef foreldrarnir trúa á aðgerðina til leiðréttingar á kyni.

Þó að þetta teymi hafi mælt með að segja sjúklingum sínum frá þeim aðgerðum sem framkvæmdar voru, varð reyndin sú þegar þessi aðferðafræði var tekin upp um allann heim, að heilbrigðisstofnanir leyndu sjúklinga upplýsingum um hvað hafði verið gert við þau sem hvítvoðunga og ungbörn. Vefsíða Intersex Society of North America, ISNA, er full af dæmum um þetta, en frægasta dæmið er saga Cheryl Chase sem er stofnandi ISNA. Henni hafði alltaf fundis hún vera öðruvísi en aðrar stelpur og fannst að snípur hennar og kynfæri væru allt öðruvísi en á öðrum stelpum. Á þrítugs aldri fékk hún aðgang að sjúkraskýrslum sínum og komst að því að gerðar höfðu verið á henni aðgerðir til leiðréttingar á kyni, og meðal annars var snípur hennar fjarlægður. Hún hafði fæðst með tvíræð kynfæri og þeim hafði verið breytt með aðgerð í þannig að þau litu út eins og venjuleg kvenkynfæri. Hún er lesbía.

Ýmsar sögur þessara sjúklinga, benda til að í mörgum tilfellum hafi aðgerðum verið haldið leyndum bæði fyrir foreldrum og börnum. Þetta er ekki bara siðferðilega rangt, heldur einnig skaðlegt, því fólk sem upplifir að verið er að ljúga að því, hættir að sækja læknismeðferð og fær því afkölkun löngu fyrir aldur fram og ýmis önnur skaðleg einkenni.

Þetta kerfi mismunaði fólki eftir kyni og gerir það enn í dag. Litið er á reðurstærð og virkni hjá drengjum en litið er framhjá kynfæranæmni stúlkna og mest litið til þess hvort þær geti eignast börn.

Strákum sem fæddust með “OF LÍTIÐ TYPPI” var breytt í stelpur jafnvel þó að sýnt væri að þá mætti ala upp sem stráka, án aðgerðar til leiðréttingar á kyni og án hormónameðferðar. Stelpur sem fæddust með of stóran sníp lentu á skurðarborðinu, þar sem heilbrigður vefur var fjarlægður.

Það sem við erum að sjá í dag, er að aðgerðir til leiðréttingar á kyni á fullorðnum einstaklingum, sem óska eftir slíku, og sýna á ótvíræðan hátta að þau þjáist vegna þess kyns sem þau hafa, eru oft ekki veittar. Siðfræðin í þessu er að fólk eigi ekki að ráða kyni sínu sjálft, slíkt gæti verið þjóðfélaginu skaðlegt og jafnvel þeim líka.

Fólk sem lifir í nýju kynhlutverki, eins og til dæmis nokkrar vinkonur mínar sem fæddust drengir, en óska þess af öllu hjarta að verða stelpur og konur, er neytt til að bera karlmannsnafn í allt að áratug, þó þær lifi annars að öllu leyti sem stelpur og konur.

Ég er þeirrar skoðunar að við þurfum að aflétta leynd og skömm af þessum málaflokki, við þurfum að hætta að gera aðaðgerðir sem einstaklingurinn hefur ekki sjálfur óskað eftir, en gefa fólki tækifæri og möguleika til að taka ákvörðun um kyn sitt, þegar það er tilbúið til þess.

Sem foreldri barns sem á einhvern hátt hefur óhefðbundið kyn er erfitt að vita hvað er rétt að gera.

Það er alltof auðvelt að grípa til skurðaðgerðar á barni sem er á milli kynja til að lækna óhamingju foreldranna.

Þau vandamál sem slíkir einstaklingar supplifa, eru fyrst og fremst skömm og áfall, ekki kynáttunarvandi.

Hinsvegar eru þau sem þjást eða hafa þjáðst af kynáttunarvanda, en þau upplifa einnig svipaða skömm og áfall.

Við þurfum að vinna að því að minnka þessa skömm og þessi áföll. Við þurfum að opna umræðuna um þessi mál, taka þau úr felum og vera sýnileg, fyrst og fremst sem manneskjur.

Kæru fundargestir, það er ekkert auðvelt að vera foreldri barns sem er milli kynja, en hjartað segir okkur allt semið þurfum að vita: Við þurfum að elska börnin okkar eins og þau eru, skilyrðislaust.

Þó að ég sé kona nú, var ég aldrei stelpa. Ég er fædd karlkyns og án nokkurra líkamlegra merkja um að ég hafi verið nokkuð annað en venjulegur drengur. Einhverjir lifa í tímaskekkju og lýsa mér sem karlmanni sem er orðin kona, en hið sanna er að ég er kona sem fæddist drengur.

Ég hef einnig orðið þeirrar gæfu aðnjótandi að eignast barn, og hún er tvímælalaust það besta sem lífið hefur gefið mér. Nú er kominn áratugur síðan ég fór í aðgerð til leiðréttingar á kyni og samt finnst mér ég alls ekki nógu kvenleg.

Ég hef tekið orðið TRANS til mín. Vel vitandi, að erlendis er það notað sem viðvörun til fólks í kring um mig, það mun einnig verða hér. Umhverfis mig er fólk sem styður transgender fólk gegn skömminni, gegn áföllunum. Úti í þjóðfélaginu er fólk sem styður transgender fólk. Við finnum stuðning á ólíklegustu stöðum. Jafnvel Biskupsstofa virtist taka vel á móti erindi nokkurra nema frá háskólanum á Bifröst um þetta málefni. Ég tel að sú athygli sem það vekur að vera stolt TRANSKONA, muni hjálpa transgender fólki til að nota þetta orð sem kynpólítíska stefnuyfirlýsingu, geng skömminni og gegn áfallinu.

       .-.       .-.
      /'v'\     /'v'\
     (/   \)   (/   \)
======="="=='=='="="===----- 

Megi Ó-Frjálslyndi flokkurinn verða fyrir áfalli og skömm í komandi kosningum.

Um Mannsal og Þrældóm

Kvikmyndin Menneskehandelens ofre var á dagskrá á DR1 aðfararnótt 12. mars kli 00:20 að dönskum tíma.

Kvikmyndin fjallar um 11 ungar konur frá Eistlandi sem voru fluttar til Þrándheims í Noregi í vændi.

Þessar konur höfðu hugrekki til að vitna gegn þeim sem höfðu selt þær í vændisþrælkun, þrátt fyrir hótanir.

Niðurstaðan varð fyrsti dómur fyrir mannsal á Norðurlöndum. Hvað gerðist síðan fyrir konurnar þegar þær komu aftur til Eistlands?

Þessi mynd hefur verið sýnd á flestum norðurlöndum þegar árið 2005.

Evrópuráðið tók málið fyrir í október 2006. Hvað gerum við á Íslandi? Ekki neitt!

       .-.       .-.
      /'v'\     /'v'\
     (/   \)   (/   \)
======="="=='=='="="===----- 

Megi Ó-Frjálslyndi flokkurinn gefa fórnarlömbum mannsals eða vændisþrælkunar ótakmarkað landvistarleyfi á Íslandi.

Baráttudagur Kvenna 8. mars. 30. ára jafnréttisbarátta.

Ræða samin 6. mars, 2007 og flutt 7.mars á ræðunámskeiði á vegum Samtakana 78.

30. ára jafnréttisbarátta.

Hvað er að?

Svona spurði Edda björgvinsdóttir leikkona á baráttufundi 2005 þegar liðin voru 30 ár frá baráttufundinum 1975.

Hvað getur valdið því að 30 ára jafnréttisbarátta meirihluta landsmanna hefur litlu áorkað?

Hvað er að?

Er eitthvað athugavert við að við segjum kynin vera jöfn samtímis því að við segjum þau vera svo gerólík, að þau séu algerlega ósambærileg?

Er það sanngjarnt að karlmaður sen vill fá vilja sínum framgengt, sé sagður vera ákveðinn, en að kona í sömu stöðu, sé sögð vera frek?

Hvernig stendur á að kvenréttindahreyfingin beitir sömu hugmyndafræði til að ná fram réttindum kvenna, og notaðar voru, til að halda konum niðri?

Hvernig getur það verið að við erum svo kynblind, að við sjáum ekki að kynið er miklu flóknara fyrirbæri en karl eða kona.

Af hverju látum við það viðgangast, að tengslamyndun og valdaklíkur hinna fáu, halda flestum frá völdum og áhrifum?

Jafnréttisbaráttan hefur alltof mikið og alltof oft verið byggð á hugmyndafræði sem aldrei gat komið á jafnrétti. Þessi hugmyndafræði er afstæðishyggja. Samkvæmt afstæðishyggjunni hefur samfélagið engan innri strúktúr og manneskjan ekkert innra eðli. Afstæðishyggjan er því grundvöllur hugmynda um að stjórna og viðhalda strúktur samfélagsins. Hið innra eðli mannsinsins er ekki til samkvæmt afstæðishyggjunni og því þarf sífellt að viðhalda móral og gildum mannsins.

Við þurfum að taka upp aðrar aðferðir.

Þær aðferðir sem notaðar hafa verið hingaðtil hafa byggst á afstæðishyggju, að allt er sérstætt og ósambærilegt við allt annað. Samkvæmt þessu eru mannréttindi í einni menningu alls ekki sambærileg við mannréttindi í annarri menningu. Ef maður fer að skoða afstæðishyggjuna niður í kjölinn, sést að jafnvel náttúrulögmálin eru ósambærileg í mismunandi samfélögum.

Við þurfum að taka upp þá aðferð, að bera allt saman! Við þurfum að bera saman einstaklinga, og hvaða möguleika þeir hafa í samfélaginu.

Við þurfum að taka upp þá stefnu að allir eigi að hafa jafnan aðgang að þeim gæðum sem nútíma þjóðfélag býður upp á. Ekki bara vegna þess að það er réttlætismál, heldur einnig vegna þess að það er hagkvæmast. Við sjáum aftur og aftur að þau þjóðfélög þar ójafnrétti ríkir, eru ekki jafn samkeppnishæf og önnur þjóðfélög.

Við eigum að vera duglegri við að láta alla vita hvar tækifærin eru, þannig að valdaklíkurnar fái þá samkeppni sem þær eiga skilið. Við eigum að auka samkeppnina um bestu sætin, feitustu bitana, bestu tengslin. Það er fyrsta skrefið tið að taka völdin af valdaklíkunum. Þannig getum við bætt þann ójöfnuð sem nú ríkir í þjóðfélögum okkar.

Konur eiga að hætta að vera þægar og sætar. Konur eiga að hugsa fyrst og fremst um eigin hagsmuni en ekki víkja til hliðar til að hleypa öðrum fram fyrir sig.

Þannig getum við lagfært eitthvað af því sem er að!

      .-.       .-.
     /'v'\     /'v'\
    (/   \)   (/   \)
======="="=='=='="="===----- 

Hjúkrunarheimilið Skógarbær hélt alþjóðlegan dag fyrir starfsfólk sitt sem er um 150 talsins, þar af um þriðjungur af erlendum uppruna. Hátíðin er haldin til að fólk geti kynnt sína menningu og sérstaklega matargerð. Hrefna Sigurðardóttir framkvæmdastjóri hjúkrunarheimilisins hefur með þessu framtaki tekið á lyftistöng dagsins.

Ekki kyn mitt sem slíkt

Halla Gunnarsdóttir var í viðtali við Rás 2 um kl 13:10 og sagði meðal annars:

Það er ekki kyn mitt sem sem slíkt sem skiptir máli í þessu sambandi, heldur sú reynsla sem ég hef sem kona.

Halla bauð sig fram sem formaður Knattspyrnu Sambands Íslands, KSÍ. Hún hefur spilað fótbolta síðan hún var 6 ára, og er femínisti. Kynjamismunun í fótbolta á Íslandi varð fræg árið 2006, þegar í ljós kom að eingöngu karlar fá greitt fyrir að spila. Með þessu hefur hún tekið á lyftistöng dagsins.